مثلث رنج

بودا در راه ، مردی ديد با موهايی سپيد وصورتي چروكيده و قامتي خميده . به نديمش گفت

اين كيست ؟ گفت اين پيراست . گفت چرا اين گونه است ؟ گفت انسان با گذر زمان ، پوستش

چروكيده و قامتش خميده وتنش ضعيف و حالش نزارمی شود . گفت شاهان و شاهزادگان كه

اين گونه نيستند ؟ گفت حتی شاهان و شاهزادگان نيز اين گونه اند .

لختی بعد مردی را ديد كه در گوشه معبر افتاده و نای حركت ندارد و مگسان بر سر و رويش

می لولند . گفت اين كيست ؟ گفت اين بيمار است .

گفت چرا اين گونه است ؟ گفت انسان در طول زندگيش در معرض ضعف و بيماری است و

او را از آن گريزی نيست . گفت شاهان  و شاهزادگان كه اين گونه نيستند ؟ گفت حتی شاهان

و شاهزادگان نيز اين گونه اند .

قدمی آن سوتر، مردی را ديد كه مردمان بر شانه خود حمل ميكننند و بر او اشك می ريزند .

گفت اين كيست ؟ گفت اين مرده است . گفت چرا برشانه اش حمل می كنند ؟ گفت مهلتش به

آخررسيده ، بارسفرازدنيا بربسته و او ميبرند تا بسوزانند يا در گودالی دفن كنند . پايان زندگی

هر انسانی اين است . گفت زندگی شاهان و شاهزادگان را كه پايانی نيست ؟ گفت حتی شاهان

و شاهزادگان نيز به پايان خود ميرسند .

                                     .........

مثلث رنج بودا : بيماری و پيری و مرگ .

وقتشو داری ؟

وقتشو داری ؟ يه چند دقيقه ميخواستم باهات حرف بزنم . الان نيمه شبه . اين موقع ها ميگن

بهتر حرف آدمارو گوش ميكنی . ميخواستم بگم من مثل اين كه بارسنگينی برداشته بودم . چه

ميدونستم نميتونم بكشمش ؟ فكرنمكيردم اين قدرتنها باشم . خيال ميكردم هوامو داری .

ميدونستم خيلی ضعيفم ولی نميدونستم اين قدر تنها هم هستم .

چرا روتو اون ور می كنی ؟ وقتی دارم باهات حرف ميزنم چرا روتو اون ور ميكنی ؟  فكر

كنم از خودم ياد گرفتی . اين بی ادبی رو بايد از خودم ياد گرفته باشی . من هم پشتمو كردم به

تو نشستم . گم كردم اون جعبه سياه رو كه بايد بهش رو ميكردم . همه مكالمه ها اون جا

روی يه لوح ضبط شده بود . قرارداد هايی كه امضا شده بود هم همه همون جا بود . يه آن رو

برگردوندم ازاون جعبه سياه و بعدش ديگه گمش كردم .

اگه پيدا ميشد شايد دليل سقوطم روشن ميشد. اقلا ميفهميديم مقصركی بوده و تقصيرش چی

بوده . ........ دارم با تو حرف ميزنم !!

توهم مثل من وقتی دلت ازيكی بگيره ديگه دوست نداری بهش نگاه كنی ؟ ولی ته دلت كه

بدشو نميخوای ؟ از خودم ياد گرفتی همه اينا رو . يه اشتباه ديگه هم كردم من . خيال ميكردم

قراره تو پروردگار باشی و منو پرورش بدی و بهم چيز ياد بدی .باز برعكس شد همه چيز!

حالا من شدم الگو و تو داری ازم تقليد ميكنی . من به تو بی ادبی كردم و تو هم داری به

من بی ادبی ميكنی . من زير حرفم زدم و توهم داری بد قولی ميكنی .

.... باشه  .  برو . همين الان جاهای ديگه كسانی هستن كه ارزش اينو داشته باشن كه

باهاشون حرف بزنی ، چه برسه به اين كه به حرفشون گوش بدی . خودت ميگردی تا دل اونا

رو پيدا كنی بری توش جا خوش كنی  نه ؟ ..

باشه برو . امشب با زبون خودت باهات حرف زدم . باز دمت گرم گذاشتی همينا رو بگم .

در جستجوی يك قهرمان

يكی دو روزمانده به عيد ، بعد ازشش سال وپس ازپايان دوران محكوميتش آزاد

شد .تصويرش درهمه سايت ها بود، باريشی انبوه وچشمانی كه مسرت رادرعمق وجودش

لومی داد و پيشانی ای كه گويی جای چند زخم كهنه را برخود داشت !

اگرزمانی برای گفتن حرف هايی كه دردل دارم مناسب باشد ، همين الان است كه او درجمع

دوستان وخانواده ، بهترين لحظات عمرش را تجربه می كند .

عليرغم بی باكی و بی پرواييش ، نام او به هيچ وجه برای من اسطوره مقاومت را تداعی نمی

كند .

او متعلق به نسلی است كه سرسختی و لجاجت و انعطاف ناپذيری را ارزشی بی چون وچرا

ميداند . نسل اوبه چشم خود ديده است كه چگونه می توان سال ها با استحكام و اراده واعتماد

به نفس ، دم ازجنگ وجهاد تا پيروزی زد وناگهان درلحظه ای با هزارتوجيه ازهمه آنها چشم

پوشيد وآن را پيروزی انگاشت ! 

اعتصاب غذا !   يا مرگ يا آزادی بی قيد و شرط !  هيچ توصيه وهيچ تقاضايی هم از سوی

دوستان و همفكران ، كارساز نيست .عزم ، جزم شده است . نامش در صدراخبار .

گزارشات لحظه به لحظه ازوضعيت فيزيكی او . جامعه درالتهاب . اعتراضات خيابانی . زد

وخورد . دستگيری . ديده بان حقوق بشر . خبرنگاران بدون مرز . حماسه . اسطوره .

قهرمان . قهرمان .

و ناگهان ....

همه چيز فروكش می كند . اعتصاب شكسته می شود . تحت مداوا قرار می گيرد . و بعد از 

اتمام دوران محكوميت ، آزاد می شود .

به همين سادگی .  

كيميا

 باران می بارد . صدايش در گوشم پيچيده است . باران سمبل پاكی و طهارت است . آب پاكی

كه از آسمان می بارد و باعث رويش سبزه و ميوه و شسته شدن شاخساران و برگ ها و

زلالی هوا وآبی شدن دوباره آسمان می شود . می گويند در اين عالم كسانی هستند كه اگر

بارانی می بارد از بركت وجود آنهاست . می گويند تعداد اينان بسيار قليل است و اگر به

بندگان خدا نظركنند ، حكم كيميا را دارند كه مس را زر می كنند .

همه اينها را می گويند ولی نمی گويند كجا می توان آنها را يافت.

نيايش

 در سخنان بزرگان خوانده ام كه می گويند ذكر و نيايش خدا نبايد صرفا جنبه دعا و خواسته

های مادی و زمينی به خود بگيرد چرا كه اين كار نوعی معامله و داد و ستد با خداست و

جنبه خود خواهانه دارد .

ولی بايد بگويم من اين طور فكر نمی كنم . شايد درمراتب بالای روحانی اين گونه باشد ولی

در حدی كه من هستم و آن گونه كه من می فهمم ، خدا نيازهای زمينی را در انسان تعبيه كرده

است اصلا به اين منظوركه اين انسان نيازمند ، به بهانه همين نيازها خدا را بخواند واز او

طلب بی نيازی كند . در مثنوی بيتی خواندم كه می گفت :

                  شكر، جان نعمت و نعمت چو پوست

                  زان كه شكر آرد ترا تا كوی دوست

اين موضوع در باره دعا هم صدق می كند . به نظر من مهم نيست كه ما خدا را به چه نيتی

صدا كنيم . همين كه او را بخوانيم و به خصوص اگر اين خواندن ما تداوم يابد و ثانيه هامان

را پركند ، جوابی خواهيم  گرفت .

به نظر من می توان ، وبايد ، بهانه ای مادی و زمينی برای صدا كردن خدا پيدا كرد . اين

صدا كردن نبايد به صورت متناوب و منقطع صورت بگيرد بلكه بايد پيوسته و بی وقفه باشد .

تجربه من اين است كه چنين 

دعايی مستجاب خواهد شد .الان می فهمم كه چه بسا دعاهايی كه ناشنيده باقی می مانند به دليل

سمج نبودن دعا كننده است . دعا كه مستجاب شد بايد بلافاصله به دنبال بهانه ای ديگر گشت و

خواسته يا خواسته هايی ديگر را مطرح كرد و بی وقفه و با پر رويی وسماجت ثانيه ها را با

آن انباشت .

چنين دعايی حتی روح انسان را نيز ارتقا می دهد و او را به مراتب بالاتر تكامل می رساند .

من پا را از اين هم فراتر می گذارم . حتی اگر ذكر ما ، تكرار نامی از نام های خدا باشد ،

بازبايد محتوايی دعايی به آن داد . مثلا ذكر  ًيا رزاق ً بايد مفهوم يك جمله امری را در خود

داشته باشد :  ً رزق مرا / ما را برسان ! ً  يا ذكر   ًيا شافی ً بايد به اين مفهوم باشد :  ًشفا

ببخش ! ً ؛ اگر كسی  ذكر  ًيا رحمان‌ ً  را تكرار می كند بايد محتوای

آن ، طلب رحمت خدا باشد .

به اين ترتيب ، من نه تنها برای خودم دعاهای مادی را كسرشان نمی دانم ، بلكه معتقدم حتی

ذكر خدا هم بايد جنبه و محتوايی دعايی داشته باشد تا تاثير خود را بگذارد .

بنابر اين تا آنجا كه من دانسته ام ، دوعنصرمهمی كه بايد درنيايش وجود داشته باشد عبارتند

از :

۱- تداوم و بی وقفه بودن ذكر  ( و ذكرالله كثيرا)

۲ـ محتوای خواسته و دعايی داشتن آن  ( ادعونی استجب لكم )

بی شك پيش نياز هر دوی اين ها ايمانی است كه بايد در دل باشد تا بتواند آدمی را به ذكر

وادارد .

ولي ايمان به قدرت دعا را چگونه می توان در دل ايجاد كرد؟

بازبه اعتقاد من دو راه هست كه می توان به فراخور حال ، هريك را برگزيد :

۱ـ پذيرفتن سخن فردی كه به بزرگی و پاكی اش ايمان داريم ؛

۲ـ امتحان قدرت ذكر و دعا  در حالت اضطرار و بيچارگی .

 و راه دوم است كه اعجاز می آفريند .