اخراجی ها

به نظرمن آنچه در این فیلم از هر چیز دیگری برجسته ترو با اهمیت تر ا

ست ، نه شوخی های کلامی آن ، نه صحنه های مستند گونه و

باورپذیر آن ، و نه خط داستانی جالب و جذاب آن ، هیچ یک ازاینها ن

یست ؛ بلکه تبلیغ مدارایی که تم اصلی فیلم است آن را قابل تامل می

کند .

بسیاری از کسانی که نیمهء دوم دههء ۷۰ یعنی بعد از دوم خرداد را به

خاطر دارند نام ده نمکی را نماد خشونت و مترادفی برای واژه چماق

می دانند : وسط میتینگ ها ابتدا بلندگوها قطع می شد و بعد صدای

فریاد و شعار به گوش می رسید . سرها که به طرف مبدا سر و صدا

برمی گشت چند جوان ریشو را می دیدی که با چهره های برافروخته و

چشم های درشت شده وصدایی که از فرط فریاد گرفته بود مهاجم و

تهدید آمیز گاه به سوی سخنران و گاه به سوی شرکت کنندگان هجوم

می بردند . شرکت کنندگان از جا بر می خاستند و سراسیمه می

گریختند . بعضی مقاومت می کردند ، برخی درگیر می شدند و بعضی

فقط اوضاع را به نظاره می ایستادند . میتنیگ به هم خورده بود .

مهاجمان به هدف خود رسیده بودند . مهم نبود اگر روزنامه های فردا

صبح با عکس های بزرگ و شرح و تفصیل فراوان خشونت و چماقداری

را محکوم و جملهء تکراری  « اوضاع به شرایط قبل از دوم خرداد برنمی

گردد » را قرقره کنند .

نام ده نمکی برای نوجوانانی که فیلم اخراجی ها را دیده اند تداعی

کنندهء نمکی است که اکبرعبدی در طول فیلم می ریزد ، ولی برای

کسانی که دورهء اصلاحات را به خاطر دارند ،نمکی را به یاد می آورد که

بر زخم دانشجویان زخم خورده پاشیده می شد .

پس اگر اکنون افرادی هستند که با این پیش انگاری ، همه جنبه های

هنری فیلم اخراجی ها را نفی می کنند شاید بتوان آن را یک عکس

العمل طبیعی و ناشی از خصائل انسانی تلقی کرد .

اما آنچه من می خواهم بگویم ، این است که هرگز نباید از استحاله و

دگرگونی انسان ها غافل شد . چه دلیلی برای اثبات این مدعا هست

که ده نمکی ِ سال ۸۶همان ده نمکی ِ سال ۷۶ است و هرگز تغییر

نکرده ؟

مسعود ده نمکی در طول فیلمش مجید سوزوکی را با همهء سابقهء

الواطی و اوباش گری پذیرفت ، با او مدارا کرد ، در کنار بسیجیان و

رزمندگانش قرار داد ، و حتی در جایگاهی بالاتر از مدعیان دین و جنگ و

جبهه نشاند ؛ و در نهایت ، دگرگونی او را به تصویر کشید .

اگر مسعود ده نمکی  توانست در مقابل مجید سوزوکی مدارا نشان

دهد ، چرا اصلاح طلبان و مدعیان مدارا و تسامح نتوانند در مقابل

مسعود ده نمکی مدارا به خرج دهند ؟